Szybki Monitor NBP 7/2026
Sprawdź analizę rynku pracy: wyhamowanie wzrostu kosztów pracy, słabnąca presja płacowa oraz plany podwyżkowe firm i wyzwania rekrutacyjne w sektorach.
Koszty pracy w sektorze przedsiębiorstw w I kwartale: widoczne wyhamowanie
Tempo wzrostu kosztów pracy w Sektorze Przedsiębiorstw Niefinansowych (SPN) wyhamowało w I kwartale bieżącego roku. Dynamika ta wyniosła 6,7% r/r, co oznacza odczuwalny spadek w porównaniu do 9,0% r/r odnotowanych w IV kwartale ubiegłego roku. Aktualny wynik kształtuje się znacznie poniżej średniej wieloletniej, która wynosi 9,8% r/r.
Udział kosztów pracy w kosztach operacyjnych firm
Równolegle odnotowano wyraźny wzrost dynamiki pozostałych kosztów operacyjnych – do 5,0% r/r (wobec 1,5% r/r w poprzednim kwartale). W efekcie udział kosztów pracy w ogólnych kosztach działalności operacyjnej firm obniżył się do 14,5% (po korekcie sezonowej, z poziomu 14,8%).
Mimo tej obniżki wskaźnik ten wciąż utrzymuje się na wysokim poziomie na tle danych historycznych – dla porównania, średnia wieloletnia wynosi 12,7%.
Sytuacja w sektorach
Spadek lub względna stabilizacja udziału wydatków na pracowników w kosztach ogólnych dotyczyła niemal wszystkich głównych gałęzi gospodarki.
Jedynym wyjątkiem okazało się budownictwo, gdzie udział kosztów pracy wyraźnie wzrósł – z 16,2% do 18,1%. Głównymi przyczynami tego wzrostu były:
wyższa dynamika zatrudnienia w branży budowlanej,
spadek pozostałych kosztów operacyjnych, wywołany ograniczeniem skali działalności z powodu niekorzystnych warunków pogodowych.
Prognozy wynagrodzeń w firmach: spadek presji płacowej
Wraz ze słabnącą presją płacową w II kwartale odnotowano spadek odsetka przedsiębiorstw planujących podwyżki wynagrodzeń w nadchodzącym kwartale. Wskaźnik ten obniżył się do 29,0% (wobec 30,8% w I kwartale) i pozostaje wyraźnie poniżej średniej wieloletniej wynoszącej 34,0%.
Planowane podwyżki a wielkość przedsiębiorstwa
Spadek gotowości do podnoszenia pensji był widoczny głównie w sektorze MŚP, podczas gdy duże podmioty zadeklarowały odwrotny trend:
Małe przedsiębiorstwa: spadek z 29,8% do 28,1%,
Średnie przedsiębiorstwa: spadek z 35,6% do 35,1%,
Duże przedsiębiorstwa: wzrost z 33,5% do 34,5%.
Z powodu wzrostu w dużych firmach, wskaźnik ważony zatrudnieniem zanotował jedynie niewielki spadek – do 35,2% (z 35,5%).
Plany podwyżkowe w poszczególnych sektorach gospodarki
Odsetek firm planujących wzrost przeciętnego wynagrodzenia spadł w większości gałęzi gospodarki. Wyjątkiem okazał się branżowy lider wzrostów – transport.
Sektor gospodarki | Udział firm planujących podwyżki (poprzednio ➔ obecnie) | Średnia wysokość planowanych podwyżek (poprzednio ➔ obecnie) | |
Budownictwo | 32,3% ➔ 27,3% | 4,8% ➔ 4,9% | |
Przemysł | 31,7% ➔ 29,6% | 4,3% ➔ 4,1% | |
Usługi | 28,2% ➔ 27,7% | 4,8% ➔ 5,3% | |
Handel | 29,1% ➔ 28,7% | 4,1% ➔ 4,3% | |
Transport | 38,3% ➔ 42,8% | 4,3% ➔ 4,0% |
Nieobsadzone miejsca pracy i braki kadrowe
Zgodnie z wynikami Szybkiego Monitora NBP w II kwartale odnotowano niewielki wzrost odsetka przedsiębiorstw zgłaszających nieobsadzone miejsca pracy – wskaźnik ten wzrósł do 41,2% (wobec 40,8% w I kwartale).
Co ciekawe, mimo problemów z rekrutacją, spadek zaliczył wskaźnik firm traktujących braki kadrowe jako kluczową barierę rozwoju (spadek z 4,4% do 3,7%). Wynik ten plasuje się poniżej długookresowej mediany wynoszącej 4,9%.
Wakaty w podziale na sektory gospodararki
Sektor gospodarki | Udział firm z nieobsadzonymi miejscami pracy (poprzednio ➔ obecnie) |
Transport | 52,1% ➔ 53,2% |
Przemysł | 45,4% ➔ 44,4% |
Budownictwo | 41,7% ➔ 43,2% |
Handel | 31,8% ➔ 36,6% |
Redukcje i wzrost zatrudnienia w firmach: powody zmian
Większa część przedsiębiorstw objętych badaniem dokonała zmian w skali zatrudnienia. Wyraźnie wzrósł odsetek firm redukujących etaty, zrównując się niemal z liczbą podmiotów zwiększających kadry (29% firm ze spadkiem zatrudnienia vs 30% firm ze wzrostem).
Dlaczego firmy zmniejszały zatrudnienie?
Głównym czynnikiem rotacji nie były zwolnienia z przyczyn ekonomicznych, lecz naturalna fluktuacja kadr:
Dobrowolne odejścia pracowników: 59% firm dotkniętych spadkiem,
Spadek popytu na produkty/usługi: 28%,
Zmiany w modelu biznesowym: 24%,
Niekorzystna sytuacja ekonomiczna: 22%.
Co decydowało o zwiększeniu zatrudnienia?
Potrzeba uzupełnienia wakatów: 58% firm zwiększających zespół,
Ogólny rozwój firmy: 43%,
Wzrost liczby zamówień: 26%,
Zapotrzebowanie na nowe umiejętności: 19%.
Rekrutacja pracowników: główne wyzwania i trudności
Pozyskanie odpowiednich kadr pozostaje istotnym wyzwaniem dla pracodawców. Jako najważniejsze bariery rekrutacyjne przedsiębiorstwa wskazywały:
Brak kandydatów o odpowiednich kwalifikacjach – aż 85% firm poszukujących pracowników uznało ten problem za ważny lub bardzo ważny.
Zbyt wysokie oczekiwania finansowe kandydatów – wskazało na nie 78% badanych podmiotów.
Największy deficyt rąk do pracy odnotowano w grupie wykwalifikowanych pracowników produkcyjnych, gdzie problemy z pozyskaniem kadr uległy dalszemu nasileniu w porównaniu z poprzednim rokiem.
