Koszty pracy - Szybki Monitoring NBP 04/2026

Podsumowanie sytuacji kosztowej i płacowej w przedsiębiorstwach na przełomie 2025 i 2026 roku, przygotowane na podstawie udostępnionych danych NBP:

1. Dynamika kosztów i ich struktura

• Wzrost kosztów pracy: W IV kw. 2025 r. dynamika kosztów pracy przyspieszyła do 9,0% r/r (z 8,0% w III kw.), choć pozostała poniżej średniej z ostatnich 10 lat (9,8%).

• Zmiana struktury: Przy jednoczesnym spowolnieniu dynamiki pozostałych kosztów (z 3,3% do 1,5%), udział kosztów pracy w kosztach operacyjnych wzrósł do rekordowych 14,8%.

• Rola przemysłu: Ten wzrost udziału był niemal w całości napędzany przez sektor przemysłowy.

2. Wynagrodzenia i zatrudnienie

• Główny czynnik: Za wyższe koszty pracy odpowiadał niemal wyłącznie wzrost płac (8,6% r/r).

• Zróżnicowanie sektorowe:

  • Usługi: Skokowy wzrost dynamiki wynagrodzeń (z 7,0% do 13,6% r/r), głównie w IT, wydawnictwach i firmach centralnych.

  • Handel: Przyspieszenie wzrostu płac do 7,9% r/r.

  • Przemysł, budownictwo i transport: Odnotowano spowolnienie dynamiki płac.

3. Presja płacowa i bariery (I kw. 2026 r.)

• Nasilenie zjawiska: Odsetek firm odczuwających presję płacową wzrósł do 65,2%. Najwyższa presja występuje w przemyśle (67,7%), a najmocniej nasiliła się w handlu.

• Wielkość firm: Największy wzrost nacisków na płace odnotowały duże i średnie przedsiębiorstwa.

• Koszty pracy jako bariera: Chociaż rzadziej wskazywane jako bezpośrednia bariera rozwoju (5,9% firm), ich postrzeganie jako problemu wciąż przewyższa średnią historyczną.

4. Prognozy i plany przedsiębiorstw

• Plany podwyżek: 31,1% firm planuje podwyżki w najbliższym kwartale. Choć odsetek ten jest stabilny, wzrósł on w grupie dużych firm (ważony zatrudnieniem – 35,5%).

• Wartość podwyżek: Średnia planowana podwyżka spadła do 4,4% (mediana 4,0%) – są to najniższe wartości od ponad dekady.

• Warunki wzrostu płac: Najważniejszym czynnikiem umożliwiającym podwyżki jest poprawa sytuacji ekonomicznej firmy (55% wskazań). Co istotne, aż 60% przedsiębiorstw uważa, że do znaczącego wzrostu płac potrzebna byłaby "wyraźna" poprawa ich kondycji finansowej.

Kluczowy wniosek: Polska gospodarka wchodzi w 2026 rok z rekordowym udziałem kosztów pracy w strukturze wydatków firm, jednak dynamika planowanych podwyżek wyraźnie hamuje, a przedsiębiorstwa uzależniają dalsze wzrosty płac od realnej poprawy swoich wyników finansowych, a nie od samej presji rynkowej.